أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

130

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

وى بهتر باشد يا حال آن ؟ قتاده گفت : مراد آنست كه كافران را روز قيامت برانگيزند ايشان ميروند بر روى در دوزخ مىافتند و مؤمنان بقدم خود بسلامت كالبرق الخاطف ميگذرند . [ سوره الملك ( 67 ) : آيات 23 تا 27 ] قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَ جَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ قَلِيلاً ما تَشْكُرُونَ ( 23 ) قُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ( 24 ) وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 25 ) قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ وَ إِنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ ( 26 ) فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ قِيلَ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ ( 27 ) اگر ايشان جواب ندهند و نگويند كه : ناصر ما و رازق ما خداى تعالى است تو اى محمّد بگوى كه : ناصر شما و رازق شما آن خداى است كه شما را بيافريد و از عدم بوجود آورد و شما را گوشهاى شنوا و چشمهاى بينا و دلهاى دانا پديد كرد و بيافريد اندك شكر ميكنيد شما اين نعمت خداى تعالى را ؛ يعنى شكر نميكنيد بگوى كه : او آنكسى است كه بيافريد شما را در زمين و بپرورانيد و بميراند ، و شما را برانگيزند و با حضرت وى جمع كنند تا جزاى هر يكى بر وفق كردارش بدهد . آنگه از كافران خبر داد آنچه ايشان گفتند ؛ گفت : ميگويند ايشان اى محمّد : اين وعده كه تو ما را ميدهى بقيامت ؛ كى خواهد بودن اگر راست ميگوئيد ؟ ! تو جواب ده ايشان را و بگوى كه : علم آن بنزديك خداى تعالى است وى ميداند كه كى خواهد بودن ؟ من پيغمبرى بيم كننده بيش نيستم كار من اينست ؛ مرا بعلم غيب راهى نيست آنگه خداى تعالى خبر داد از حال ايشان چون مشاهدهء آن كنند گفت : چون كافران آن وعده نزديك بينند و روز قيامت و احوال آن را مشاهده كنند رويهاى ايشان سياه گردد و كار ايشان تباه شود اثر كأبه « 1 » و اندوه و محنت بر روى ايشان پديد آيد و ايشان را گويند : اين آنست كه شما آن را بدروغ ميداشتيد و انكار ميكرديد . [ سوره الملك ( 67 ) : آيات 28 تا 30 ] قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللَّهُ وَ مَنْ مَعِيَ أَوْ رَحِمَنا فَمَنْ يُجِيرُ الْكافِرِينَ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ ( 28 ) قُلْ هُوَ الرَّحْمنُ آمَنَّا بِهِ وَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْنا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ( 29 ) قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ ماؤُكُمْ غَوْراً فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِماءٍ مَعِينٍ ( 30 )

--> ( 1 ) - در بعضى نسخ : « كآبة » و هر دو بيك معنى است كه غم و اندوه باشد .